Zwierciadło. Myśli Tarkowskiego o życiu i duchowości.

The Mirror (1975 - Andrei Tarkovsky), Zwierciadło Andriej Tarkowski

Kilka wpisów wcześniej wspominałam o genialnym reżyserze –  A. Tarkowskim. Poszukując informacji o nim i jego twórczości, natknęłam się na kilka ciekawych cytatów. Pochodzą one z książki „Kompleks Tołstoja. Myśli o życiu, sztuce i filmie”. Jest to wybór fragmentów wywiadów, wypowiedzi i publikacji Andrieja Tarkowskiego z lat 1960-1986.

Warto zapoznać się z poniższymi słowami Tarkowskiego na temat duchowości, jak i z samą jego twórczością. Obejrzałam dopiero „Zwierciadło”, ale w najbliższym czasie mam zamiar zobaczyć pozostałe filmy.

Co do poniższych cytatów, to zwróciłam na nie uwagę ze względu na podobieństwo do moich poglądów. Tarkowski mówi o szczęściu, rozwoju duchowym, wierze, a także współczesnej kondycji człowieka. Niestety nie zgadzam się z jego stwierdzeniem w nawiązaniu do słów ów rosyjskiego pisarza, że człowiek nie urodził się do szczęścia. Wg mnie szczęście nie jest podstawowym dążeniem człowieka, czy celem, ale koniec końców droga prowadzi własnie do niego.

Może kiedyś jeszcze dokładniej wyjaśnię co mam na myśli.

The Mirror (1975 - Andrei Tarkovsky), Zwierciadło film Andriej Tarkowski

The Mirror (1975 – Andrei Tarkovsky)

„Uważam, że świat jest podzielony pomiędzy dwa rodzaje ludzi. Pierwszą grupę tworzą ludzie przekonani, że urodzili się, aby być szczęśliwymi. Pewien rosyjski pisarz napisał kiedyś, że człowiek urodził się do szczęścia, tak jak ptak stworzony został do latania. To twierdzenie rozśmiesza mnie. Należę do drugiej części ludzkości, która wierzy, że człowiek urodził się do osiągnięcia postępu w rozwoju duchowym. Jeżeli w momencie śmierci będziemy znajdować się na nieco wyższym poziomie rozwoju duchowego niż w chwili naszych narodzin, będziemy mieli prawo stwierdzić, że coś w naszym życiu osiągnęliśmy i że było ono udane. Wierzę głęboko, że dusza człowieka jest nieśmiertelna. Gdybym w to nie wierzył, nie mógłbym przeżyć nawet dziesięciu minut, gdyż życie byłoby dla mnie pozbawione sensu. Jeśli ów bezsens jest ceną szczęścia, jeśli jest identyczny ze szczęściem, to szczęście nie będzie tym, co wybiorę. W tym świecie są rzeczy ważniejsze od szczęścia.”

The Mirror (1975 - Andrei Tarkovsky), Zwierciadło film Andriej Tarkowski

The Mirror (1975 – Andrei Tarkovsky)

„Dlaczego penetrujemy kosmos, choć tak niewiele wiemy o samych sobie? Mówi to tylko o tym, do czego doszła ludzkość w wyniku postępu naukowego. Nie chodzi mi o to, by oceniać jako coś złego czy dobrego. Wydaje mi się, ze postęp naukowy jest niezależny od człowieka. Nie może więc być ani zły, ani dobry. Można natomiast powiedzieć, że w wyniku postępu naukowego zarysował się konflikt między duchowym i materialnym rozwojem człowieka. Wydaje mi się, że dramat naszych czasów polega na tym, że wytworzyła się przepaść pomiędzy tym, co duchowe, i tym, co materialne. W tym widzę przyczynę, która doprowadziła do dzisiejszej sytuacji cywilizacyjnej. Sytuacji wręcz tragicznej, gdyż stoimy na skraju zagłady atomowej.”

The Mirror (1975 - Andrei Tarkovsky), Zwierciadło film Andriej Tarkowski

The Mirror (1975 – Andrei Tarkovsky)

„Kryzys naszej cywilizacji został zrodzony przez dysproporcję. W dysharmonii znajdują się dwa pojęcia: rozwój materialny i rozwój duchowy. […] Zaczęło się to wówczas, kiedy człowiek postanowił się bronić przed przyrodą i innymi ludźmi. Na tej fałszywej podstawie zostało zbudowane nasze społeczeństwo. Ludzie obcowali ze sobą nie z miłości, z przyjaźni czy z potrzeby duchowego kontaktu, lecz na podstawie impulsu, aby wyciągnąć ze spotkania dla siebie jakąś korzyść.”

Zwierciadło film Andriej Tarkowski


The Mirror, 1975 – Andrei Tarkovsky
„Wiara jest jedynym, co człowiek rzeczywiście posiada. Gdy Voltaire powiedział: Gdyby Bóg nie istniał, należałoby go stworzyć, nie mówił tych słów jako osoba niewierząca, wręcz przeciwnie. Materialiści i pozytywiści rozumieją jego wypowiedź inaczej, fatalnie. Wiara jest jedyną rzeczą, która może uratować człowieka. To moje ostateczne przekonanie. Gdyby nie ona, to co mielibyśmy robić? Jest jedyną rzeczą, którą człowiek posiada, bez wątpienia. Cała reszta jest nierzeczywista.”

Photos: The Mirror (1975 – Andrei Tarkovsky)

Zwierciadło film Andriej Tarkowski 

Share Button
Ten wpis został opublikowany w kategorii Bez kategorii i oznaczony tagami , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.
  • Nati

    Mój ulubiony reżyser 🙂 Co do jego twórczości to polecam Nostalgię, mogłaś zacząć od tego filmu.

    • Bartosz Reetz

      Jeden z kilku ulubionych. Obok choćby Bressona, na którego zresztą bardzo często się powołuje:)